Instalacja odciągowa to jeden z najbardziej niedocenianych wektorów rozprzestrzeniania się ognia w zakładzie przemysłowym. Iskra z piły lub frezarki, transportowana przez sieć kanałów z prędkością 20 m/s, dociera do filtra lub silosu w ciągu sekund. Jeśli nie ma systemu detekcji i gaszenia, ogień rozwija się w przestrzeni zamkniętej, pod wpływem podciśnienia, z pełnym dostępem do materiału palnego. W ciągu kilku minut zakład stoi w ogniu.
Systemy zabezpieczeń przeciwpożarowych NAWARA – klapy zwrotne, gaśnice iskier, detektory i systemy sterowania – są projektowane jako integralna część każdej instalacji odciągowej, nie jako doposażenie po awarii.
Instalacja odciągowa w momencie pożaru zachowuje się jak dmuchawa – wentylator dostarcza powietrze do pożaru i rozciąga go przez całą sieć. Klapy zwrotne przerywają ten mechanizm: zamykają przepływ w momencie wykrycia wzrostu temperatury lub płomienia, izolując poszczególne sekcje instalacji.
Frakcja pyłu drzewnego i metalicznego w kanałach transportowych jest materiałem łatwopalnym. Iskra mechaniczna (od narzędzia skrawającego) lub termiczna (od przegrzanego łożyska) wystarczy do inicjacji. Gaśnice iskier wykrywają promieniowanie IR lub UV iskry w kanale i uruchamiają mgłę wodną lub CO₂ w ciągu 50–100 ms – zanim iskra dotrze do filtra.
Pożary instalacji odciągowych w zakładach drzewnych i metalowych są przyczyną kilkudziesięciu poważnych awarii rocznie w Polsce. Ubezpieczyciele coraz częściej wymagają udokumentowania zgodności instalacji z normą GS-HO 14 lub równoważną jako warunek zawarcia polisy dla hal produkcyjnych. Brak zabezpieczeń oznacza nie tylko ryzyko pożaru, lecz również potencjalne problemy z wypłatą odszkodowania.
Klapy zwrotne NAWARA przeznaczone do instalacji odciągowych wyposażone są w:
System gaśniczy iskier składa się z detektora (czujnik IR lub UV montowany w kanale), sterownika i dysz zraszacza. Parametry pracy:
Filtry workowe i silosy biomasy są punktami szczególnie narażonymi na inicjację pożaru. NAWARA stosuje sondy temperatury, czujniki dymu i detektory CO jako systemy wczesnego ostrzegania – pożar w silosie w fazie tlenia generuje tlenek węgla na długo przed widocznym płomieniem.
Systemy NAWARA mogą być wyposażone w interlocking – automatyczne zatrzymanie wentylatorów i maszyn produkcyjnych w momencie wykrycia zagrożenia. Zapobiega to dostarczaniu tlenu do pożaru i przedłuża działanie systemu gaśniczego.
Dobierzemy rozwiązanie dopasowane do parametrów instalacji, warunków pracy oraz wymagań technicznych.
Skontaktuj się z namiNorma GS-HO 14 (i powiązane normy VdS) określa wymagania dla instalacji odciągowych w zakładach przetwarzających materiały palne – zakres ochrony, typy urządzeń gaśniczych, wymagania dla sieci kanałów i dokumentacji. NAWARA projektuje instalacje zgodne z tymi wymogami i dostarcza kompletną dokumentację bezpieczeństwa.
Dyrektywa ATEX reguluje bezpieczeństwo urządzeń w strefach zagrożenia wybuchem, ale nie zastępuje wymagań przeciwpożarowych – obie regulacje obowiązują równolegle i muszą być spełnione łącznie. NAWARA projektuje instalacje spełniające jednocześnie ATEX i wymagania ppoż., bez konieczności angażowania dwóch różnych dostawców.
Klapy zwrotne i gaśnice iskier wymagają regularnych przeglądów – kalibracji detektorów, sprawdzenia sprawności napędów i ciśnienia medium gaśniczego. NAWARA oferuje umowy serwisowe obejmujące przeglądy roczne z protokołami gotowymi do okazania ubezpieczycielowi lub PIP.
Czy klapa zwrotna jest wymagana w każdej instalacji odciągowej?
Przepisy nie nakładają obowiązku stosowania klap zwrotnych w każdej instalacji, ale norma GS-HO 14 i wymagania ubezpieczycieli de facto wymuszają ich zastosowanie w instalacjach transportujących materiały palne. W instalacjach ATEX klapy zwrotne są elementem dokumentacji strefy wybuchu i praktycznie obowiązkowe.
Jak często należy serwisować gaśnicę iskier?
Producenci rekomendują przegląd raz w roku z kalibracją detektora i sprawdzeniem ciśnienia wody lub CO₂. NAWARA oferuje umowy serwisowe z protokołem przeglądu, który może być okazany podczas kontroli PIP lub audytu ubezpieczeniowego. Zaniedbanie przeglądów może skutkować unieważnieniem certyfikatu urządzenia.
Czy system gaśniczy musi zatrzymywać instalację odciągową w momencie detekcji iskry?
Nie – w większości instalacji uruchomienie gaszenia nie wymaga zatrzymania wentylatora. Dysza zraszacza gasi iskrę w kanale, a instalacja pracuje dalej. Zatrzymanie wentylatora i maszyn (interlocking) uruchamiane jest dopiero przy detekcji pożaru właściwego (wzrost temperatury w filtrze lub silosie). NAWARA programuje logikę sterowania indywidualnie dla każdej instalacji.
